ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ & ΠΩΣ ΩΦΕΛΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Αισθητηριακά ονομάζονται όλα τα παιχνίδια που έχουν σχέση με τις πέντε αισθήσεις (όραση, αφή, ακοή, όσφρηση, γεύση) και μάλιστα έχουν την κατάλληλη μέθοδο για να προκαλέσουν τα παιδιά να τις χρησιμοποιήσουν. Τα αισθητηριακά παιχνίδια μπορούμε να τα δοκιμάσουμε σ’ έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο για παιδικές δραστηριότητες, όπως είναι για παράδειγμα ο παιδότοπος, ή απλά παίζοντας με τα παιδιά μας στο σπίτι.

Από την Πάμελα Λύτρα

Τα αισθητηριακά παιχνίδια συστήνονται για παιδιά όλων των ηλικών, από βρέφη μέχρι τα μεγαλύτερα παιδιά έως και 12 ετών. Σίγουρα έχετε προσέξει τα μωράκια που βάζουν τα χέρια στο στόμα ή αφουγκράζονται ήχους και προσπαθούν να τους μιμηθούν; Αυτό συμβαίνει κατά κύριο λόγο γιατί απολαμβάνουν να χρησιμοποιούν και να γνωρίζουν τις αισθήσεις τους!

Ποια είναι τα οφέλη για τα παιδιά;

Το πρώτο και προφανές μεγάλο όφελος από τα αισθητηριακά παιχνίδια είναι ότι τα παιδιά ανακαλύπτουν τον κόσμο γύρω τους μ’ έναν εμπειρικό τρόπο. Παράλληλα γνωρίζουν καλύτερα τις λειτουργίες του σώματός τους και αποκτούν περισσότερα ερεθίσματα.

Το παιχνίδι με τις αισθήσεις συμβάλλει στη γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών, αφού εκείνα προσπαθούν να βρουν λέξεις για να εκφράσουν την αισθητηριακή εμπειρία τους. Αυτή η αισθητηριακή εξερεύνηση είναι ο τρόπος των παιδιών να ανακαλύψουν, να εξετάσουν, να κατανοήσουν το περιβάλλον τους μέσα από τις 5 αισθήσεις. Όλα ξεκινούν με τα χέρια και τη γεύση… Μετά την αφή και τη γεύση όμως μπαίνουν κυριολεκτικά στο παιχνίδι και οι υπόλοιπες τρεις αισθήσεις. Για παράδειγμα όταν κατασκευάζουν κάτι με τα χέρια, αγγίζουν τα υλικά, τα ανακατεύουν, ακούν τους ήχους που κάνουν και τελικά απολαμβάνουν να βλέπουν τη δημιουργία τους.

Ένα άλλο στοιχείο που διαβάσαμε κατά τη μελέτη μας για τα αισθητηριακά παιχνίδια και μάς άρεσε πολύ είναι ότι το αισθητηριακό παιχνίδι αναπτύσσει και βελτιώνει τη λεπτή κινητικότητα των παιδιών. Υπάρχουν δύο τύποι κινητικότητας, η αδρή και η λεπτή. Στην αδρή κινητικότητα εντάσσονται όλες οι κινήσεις που κάνουμε χρησιμοποιώντας μεγάλες μυϊκές ομάδες, όπως το περπάτημα, το κολύμπι, το τρέξιμο. Στη λεπτή κινητικότητα, αντίθετα, οφείλουμε την ικανότητά μας να δένουμε τα κορδόνια μας, να κουμπώνουμε κουμπιά, να γράφουμε. Κι επειδή το αισθητηριακό παιχνίδι εστιάζει στο να κάνει γενικότερα το παιδί μικροκινήσεις, η λεπτή κινητικότητα αναπτύσσεται πολύ μέσα από αυτό. Το παιχνίδι των αισθήσεων χαλαρώνει τα παιδιά, αφού μαθαίνουν να διοχετεύουν την ενέργειά τους και συγκεντρώνονται στη μέθοδο και τους κανόνες του παιχνιδιού. Από την άλλη πλευρά όποια ενέργεια χρησιμοποιεί την αδρή κινητικότητα προκαλεί υπερένταση. Κάντε εικόνα ένα παιδί που γράφει ή ζωγραφίζει και ένα παιδί που μόλις επέστρεψε από τρέξιμο. Ποιο είναι πιο ήρεμο;

Τέλος τα αισθητηριακά παιχνίδια αναπτύσσουν τον εγκέφαλο των παιδιών μαθαίνοντάς του να επεξεργάζεται τα ερεθίσματα και μηνύματα που δέχεται. Σύμφωνα με έρευνες, το αισθητηριακό παιχνίδι διεγείρει περισσότερα νεύρα, βοηθώντας το παιδί να ολοκλήρωσει ακόμη και τις πιο σύνθετες εργασίες.

Παραδείγματα αισθητηριακών παιχνιδιών για παιδιά

Εκτός από τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες που υπάρχουν και έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον (π.χ. παιχνίδια με υλικά που σχετίζονται με τον ωκεανό, τη ζούγκλα κ. ά.), μπορούμε να παίξουμε αισθητηριακά παιχνίδια με τα παιδιά μας στο σπίτι ή σ’ εξωτερικό χώρο.

Η μαγειρική, ο κήπος ή τα λουλούδια στη βεράντα, η διακόσμηση του σπιτιού, οι “διερευνητικοί” περίπατοι στην εξοχή, η άμμος στην παραλία και τα υλικά που μπορούμε να κρύψουμε στα κουβαδάκια του (π.χ. βότσαλα, νερό, άμμος με νερό, τα παιχνίδια του) δίνουν σπουδαίες ευκαιρίες για να ανακαλύψουμε τις αισθήσεις και γιατί όχι, να τις συνδυάσουμε.

Bonus tip: Τα αισθητηριακά παιχνίδια θέλουν μία σταδιακή προσέγγιση. Πρώτα κάνουμε ξεκάθαρες τις αισθήσεις και σιγά σιγά προχωράμε στους συνδυασμούς αυτών.