Παιδί και μουσείο: Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία και ποια τα οφέλη

Οι περισσότεροι γονείς θέλουμε να δίνουμε ερεθίσματα από νωρίς στα παιδιά μας, βοηθώντας τα να ανακαλύψουν με τον δικό τους τρόπο διάφορες πτυχές της τέχνης και της ζωής. Πιο συγκεκριμένα όμως η μουσειακή εμπειρία πότε είναι το ιδανικό να ξεκινάει, ώστε να προσφέρει κάτι ουσιαστικό και κάπως «ανεξίτηλο» στο παιδί δίνοντάς του ένα επιπλέον κίνητρο για φαντασία κι έμπνευση;

Η Ζαμπέλ Μουρατιάν, εκπαιδευτικός μουσειολόγος και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Παιδικού Μουσείου μάς λύνει κάθε σχετική απορία.

Πρώτη επίσκεψη στο μουσείο: Πότε και πως;

Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η ωφέλιμη, ηλικιακά, στιγμή ώστε ένα παιδί να πάει πρώτη φορά σε μουσείο;

Η μουσειακή εμπειρία μπορεί να ξεκινήσει από τη βρεφική ηλικία, αν η επίσκεψη στο μουσείο είναι ενταγμένη στην κουλτούρα της οικογένειας. Συχνά συναντούμε στα μουσεία γονείς με παιδιά στο καρότσι ή ακόμα και στον μάρσιππο. Όσο πιο μικρά ξεκινήσουν τη φυσική τους παρουσία στο μουσείο τόσο πιο συνειδητή και δημιουργική μπορεί να εξελιχθεί η σχέση τους με αυτό ( το μουσείο).

Η φύση και το είδος του μουσείου παίζουν ρόλο στην επιλογή της στιγμής, που θα επισκεφθεί ένα παιδί ένα μουσείο;

Ναι, το είδος του μουσείου είναι μία παράμετρος όπως και ο λόγος που μπορεί μια οικογένεια ή κι ένα σχολείο να βρεθεί σ’ ένα μουσείο. Για παράδειγμα συχνά μια μουσειακή εμπειρία μπορεί να διαμορφωθεί στο πλαίσιο μιας εκδρομής, ενός ταξιδιού, μιας πολυδιαφημισμένης έκθεσης.

Πώς καταλαβαίνετε κι εσείς ότι ένα παιδί είναι έτοιμο να συνδεθεί με το συγκεκριμένο μουσείο;

Με το που έρχεται στο μουσείο καταλαβαίνει το ίδιο ότι απευθύνεται με σεβασμό στις δικές τους ανάγκες και δυνατότητες.

Τι χρειάζεται να έχει ένα μουσείο, για να είναι φιλικό προς τα παιδιά;

Να γνωρίζει τις ανάγκες των παιδιών, να σχεδιάζεται με σεβασμό για τον άνθρωπο, να αφήνει περιθώριο διαλόγου μεταξύ του κοινού και των εκθεμάτων.

Η ιστορία πίσω από το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο( ΕΠM) ιδρύθηκε το 1987 από τη Σοφία Ρωκ Μελά και μια ομάδα νέων επιστημόνων, που είχαν κοινό όραμα τη δημιουργία Παιδικού Μουσείου στην Ελλάδα που έγινε πραγματικότητα το 1994. Σκοπός του ΕΠΜ είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν όλο το δυναμικό τους, ώστε να γίνουν πολίτες που με σεβασμό για την ατομικότητά τους θα αποκτήσουν κοινωνική συνείδηση και την αίσθηση της ανάγκης να συμβάλλουν στην κοινότητα που ζουν.

Ο σκοπός απευθύνεται σε όλα τα παιδιά ανεξαιρέτως, στις οικογένειες, στη σχολική και μουσειακή κοινότητα, σε όσους ενδιαφέρονται για την πολύπλευρη ανάπτυξη του ανθρώπου αξιοποιώντας το φυσικό, τεχνητό κα πολιτιστικό περιβάλλον που μας περιβάλλει. Ιδιαίτερη έμφαση τα πρώτα χρόνια της ζωής του ΕΠΜ, δόθηκε στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε άλλα μουσεία.Το 1994  άνοιξε το πρώτο παιδικό μουσείο στην Αθήνα,με τη σύμπραξη του Δήμου Αθηναίων ( ΟΠΑΝΔΑ) στην οδό Κυδαθηναίων, στην Πλάκα και το 2017 μεταστεγάστηκε στο εμβληματικό κτίριο του Ωδείου Αθηνών.

Τι είναι, όμως, ένα παιδικό μουσείο; Είναι ένα είδος μουσείου με μακρά ιστορία στον παγκόσμιο χάρτη. Το πρώτο παιδικό μουσείο στον κόσμο άνοιξε το 1899 στη Νέα Υόρκη. Η ονομασία του διαμορφώνεται από το κοινό του, που είναι τα  παιδιά (children’s museum). Σχεδιάζεται για να προσφέρει στα παιδιά εμπειρίες μάθησης μέσα από το παιχνίδι και τη χρήση αντικείμενων, συλλογών που μετατρέπονται σε τρισδιάστατα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα κι ενθαρρύνουν τις αισθήσεις, το παίξιμο ρόλων, τη συνεργασία.

Το Παιδικό Μουσείο υπάρχει, για να βοηθάει κάθε παιδί να ανακαλύψει τον κόσμο που το περιβάλλει, να ενισχύσει την περιέργεια αλλά και τη φαντασία, να εξελίσσει τις ικανότητές του και να διαμορφώνει συνθήκες ενεργούς συμμετοχής. 

Τι μπορεί να κάνει ένα παιδί στο Παιδικό Μουσείο της Αθήνας;

Όπως προανέφερα, να παίξει στα εκθέματά του τα οποία προσφέρουν διαφορετικές θεματικές. Αναφέρω ενδεικτικά: Το έκθεμα Σοφίτα, με αυθεντικά αντικείμενα του 20ού αιώνα, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τα παιδιά για να κατανοήσουν πώς ήταν ο κόσμος στα χρόνια του παππού, της γιαγιάς αλλά και του προπάππου και της προγιαγιάς. Το έκθεμα Ιατρείο φροντίδας μικρών ζώων, ένα ιατρείο στα μέτρα των παιδιών όπου μπορούν να γίνουν κτηνίατροι, να καταλάβουν τι σημαίνει φροντίζω ένα ζώο, να χρησιμοποιήσουν χώρους και εργαλεία του ιατρείου. Το έκθεμα ΑΒητάρι της Διατροφής, μια υπεραγορά μόνο για  τρόφιμα σχεδιασμένη αποκλειστικά για τα παιδιά επισκέπτες του μουσείου μας, όπου μπορούν είτε να “εργαστούν” είτε να γίνουν πελάτες και να παίξουν με τις συλλογές του. Επίσης, στο έκθεμα Κουζίνα να φτιάξουν μπισκότα με πραγματικά υλικά, στο έκθεμα Περπατώ και κυκλοφορώ με ασφάλεια στον δρόμο να πάρουν ρόλους οδηγού, τροχονόμου, συγκοινωνιολόγου, εργάτη κλπ. και να δουν στην πράξη τι σημαίνει κυκλοφοριακή αγωγή.

Η επίσκεψη στο μουσείο σας ποιες δεξιότητες του παιδιού ενισχύει;

Το μουσείο μας στοχεύει στην ολιστική ανάπτυξη του παιδιού ενισχύοντας τις δεξιότητες που το κάθε παιδί μπορεί να αναπτύξει τη συγκεκριμένη στιγμή. Η κριτική σκέψη, η επίλυση προβλημάτων, η κινητικότητα, η παρατηρητικότητα, η συνεργασία, η δημιουργικότητα, η φαντασία είναι μερικές από αυτές.

Στο Παιδικό Μουσείο μπορούν να έρθουν όλα τα παιδιά (ΑΜΕΑ, παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες κτλ.);

Το μουσείο μας απευθύνεται σε όλα τα παιδιά ανεξαιρέτως.

Πως ενισχύει το Μουσείο τη γνωριμία κι επαφή με τον πολιτισμό, τις τέχνες, τη φαντασία και τη δημιουργικότητα;

Τα εκθέματα αλλά και τα εκπαιδευτικά του προγράμματα εστιάζουν σε θεματικές που ενθαρρύνουν την επαφή του παιδιού με τον πολιτισμό είτε αυτός είναι με τη μορφή της τέχνης είτε με τη μορφή της επικοινωνίας.

Πριν και μετά το μουσείο: Η συζήτηση με το παιδί θα κάνει τη διαφορά

Πως προετοιμάζουμε ένα παιδί για μία επίσκεψη στο Μουσείο;

Με χαρά και χωρίς άγχος. Με συζήτηση και τρόπους που θα κινήσουν το ενδιαφέρον του παιδιού να πάει στο μουσείο. Να πάμε για να ανακαλύψουμε κάτι, να παίξουμε, να συζητήσουμε ακόμα και να σχεδιάσουμε. Σε κάθε περίπτωση ας σκεφτούμε ένα δυο πράγματα που μπορεί να εστιάσουμε στο μουσείο και όχι σε όλα τα εκθέματα.

 

Τι μπορούμε να κάνουμε μετά την επίσκεψη στο Μουσείο ως γονείς, προκειμένου να ενισχύσουμε την εμπειρία του;

Να την κρατήσουμε ως  θετική ανάμνηση με αναφορές που μπορεί να συνδεθούν με την καθημερινότητά τους. Να αρχίσουμε μια συλλογή με τα εισιτήρια από τα μουσεία ή από φωτογραφίες που βγάλαμε. Να κάνουμε μαζί μα τα παιδιά μια κατασκευή εμπνευσμένη από το μουσείο. Να γίνει το μουσείο μια επιλογή για τον ελεύθερο χρόνο και να προγραμματιστεί η επόμενη επίσκεψη.

 

Οι φετινές καλοκαιρινές διακοπές γίνονται… παιχνίδι στο Παιδικό Μουσείο της Αθήνας! Στο ολοήμερο καλοκαιρινό πρόγραμμα τα παιδιά ανακαλύπτουν τα εκθέματα του μουσείου αλλά και την ευρύτερη γειτονιά του, παίζουν ομαδικά παιχνίδια, μαγειρεύουν δροσερές συνταγές, εμπνέονται και δημιουργούν πρωτότυπες κατασκευές και έργα τέχνης. Με οδηγούς μας τη χαρά και τη φαντασία, προσκαλούμε τα παιδιά να ζήσουν μια μοναδική… καλοκαιρινή μουσειακή εμπειρία.

Το καλοκαιρινό μας πρόγραμμα διαρκεί 7 εβδομάδες και απευθύνεται σε παιδιά 4-12 ετών.

Λεπτομέρειες σχετικά με τα εισιτήρια και τις περιόδους μπορείτε να δείτε στον παρακάτω σύνδεσμο,

https://www.more.com/gr-el/tickets/museums/children/kalokairinesdiakopesstopaidikomouseio/

αλλά και στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Παιδικού Μουσείου.